2 października 2022 - Międzynarodowy Dzień bez Przemocy

2 października, obchodzony jest Międzynarodowy Dzień bez Przemocy, święto ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 15 czerwca 2006 roku w celu „szerzenia idei życia bez przemocy, umacniania pokoju, głoszenia tolerancji i zwiększania świadomości społeczeństwa m.in. poprzez edukację.”
Wybrana data nie jest przypadkowa - właśnie tego dnia przypada rocznica urodzin Mahatmy Gandhiego, przywódcy indyjskiego ruchu niepodległości oraz pioniera filozofii i strategii działania bez przemocy, którego poglądy stały się inspiracją do ustanowienia tegoż święta. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocyw rodzinie, przez przemoc w rodzinie należy rozumieć „jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób (…), w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą”.
Istnieją cztery niezbędne warunki definiujące przemoc:
1) Przemoc jest intencjonalna. Jest zamierzonym działaniem jednej osoby wobec drugiej i ma na celu kontrolowanie i zmuszenie tej osoby do podporządkowania się.
2) W sytuacji przemocy występuje nierównowaga sił. W relacji jedna ze stron ma przewagę nad drugą. Osoba doznająca przemocy jest słabsza, a osoba stosująca przemoc silniejsza. Nierównowaga sił może być związana z wieloma aspektami (fizycznym, osobowościowym, dotyczącym wykształcenia, itp.).
3) Przemoc narusza prawa i dobra osobiste. Sprawca, wykorzystując przewagę siły, narusza podstawowe prawa ofiary (np. prawo do nietykalności fizycznej, godności, szacunku).
4) Przemoc powoduje cierpienie i ból zarówno fizyczny, jak i psychiczny. Sprawca naraża zdrowie i życie ofiary na poważne szkody.
Inaczej problem ujmuje Konwencja o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (ang. Convention on preventing and combating violence against women and domestic violence), potocznie zwana Konwencją Stambulską (ang. Istanbul Convention), która została opracowana przez Radę Europy. Celem Konwencji Stambulskiej jest przeciwdziałanie przemocy, ochrona ofiar oraz „położenie kresu bezkarności sprawców”. Konwencja definiuje przemoc domową jako wszelkie akty fizycznej, seksualnej, psychologicznej lub ekonomicznej przemocy występujące w rodzinie albo gospodarstwie domowym lub pomiędzy byłymi oraz obecnymi małżonkami czy partnerami, niezależnie od tego, czy osoba stosująca przemoc i osoba doznająca przemocy dzielą miejsce zamieszkania, czy też nie. Konwencja w odniesieniu do przemocy w rodzinie poszerza punkt widzenia o wszelkie akty przemocy występujące w gospodarstwie domowym bez względu na to czy osoby wspólnie zamieszkujące tworzą lub tworzyły rodzinę i czy aktualnie razem zamieszkują. To spojrzenie należy uznać za niezwykle ważne i pomocne dla osób oraz instytucji zaangażowanych w pracę z osobami doznającymi przemocy czy też stosującymi przemoc. Konwencja pozwala widzieć przemoc we wszystkich jej względach i przejawach. Kolejnym ważnym aspektem, na który zwraca uwagę Konwencja, a także specjaliści pracujący z rodzinami uwikłanymi w przemoc domową, jest fakt, że dzieci uznaje się za osoby doznające przemocy w rodzinie również wtedy, kiedy są świadkami przemocy. Fakt ten nie jest ujmowany w przedstawionych w niniejszym dokumencie statystykach. Należy pamiętać, że przemoc ma charakter „demokratyczny”, to znaczy, że występuje w różnych warstwach społecznych i dotyka wszystkich, bez względu na pozycję społeczną oraz płeć.
Źródło: Internet, Wojewódzki Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2021- 2025.
